Topnik
(Odtleniacz) - substancja ułatwiająca lutowanie (miękkie i twarde) poprzez
chemiczne oczyszczanie łączonych metali. Powszechnie stosowane topniki:
chlorek amonu lub kalafonia do lutowania lutem cynowo-ołowiowym, kwas solny
lub chlorek cynku do lutowania powłok ocynkowanych, boraks do lutowania
twardego metali żelaznych.
Topnik spełnia trzy funkcje:
usuwa tlenki i inne zanieczyszczenia z lutowanych powierzchni
zapobiega powstawaniu nowych tlenków podczas lutowania poprzez odcięcie
kontaktu z powietrzem
ułatwia topnienie i zwiększa płynność lutu
Pierwszą funkcję można zapisać ogólnym wzorem:
tlenek metalu + kwas → metal + sól + woda
Osad i resztki topnika pozostałe po lutowaniu należy usunąć, ponieważ mogą
powodować korozję. Wyjątkiem od tej reguły jest bardzo dobrze znany topnik -
kalafonia. Jest ona używana w lutowaniu miękkim. Jej naturalnym składnikiem
aktywnym jest kwas adypinowy, który po lutowaniu zostaje "uwiązany" w
kalafonii, przez co nie ma bezpośredniego kontaktu z lutem i nie powoduje
korozji.
